VAOB: ‘Van Gölü Havzası Koruma Platformu’ oluşturulmalı

Van Akademik Odaları Birliği (VAOB) tarafından gerçekleştirilen “Açık Sır: Van Gölü” panelinde elde edilen bilgiler doğrultusunda Van Gölü ve havzanın korunmasına ilişkin alınması gereken önlemler açıklandı. VAOB, ‘Van Gölü Havzası Koruma Platformu’ oluşturulmasını önerdi.

VAOB: ‘Van Gölü Havzası Koruma Platformu’ oluşturulmalı

VAOB tarafından 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde Van Ticaret ve Sanayi Odası’nda (Van TSO) “Açık Sır: Van Gölü” konulu panel düzenlenmişti.
Moderatörlüğünü TÜRÇEP Koordinatörü Beykent Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi’nden Prof. Dr. Tanay Sıdkı Uyar’ın yaptığı panele, Bandırma 17 Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi’nden Prof. Dr. Hayrettin Güçlü İnsel, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş ile Bursa Barosu TBB Çevre Komisyonu üyesi Av. Erol Çiftçi ve Sualtı Fotoğrafçıları ve Filmcileri Derneği Başkanı Kadri Ateş Evirgen, konuşmacı olarak katılmıştı.

PANELİN SONUÇLARI AÇIKLANDI
VAOB, panelde elde edilen bilgi ve belgeleri ‘Sonuç Bildirgesi’ adı altında açıkladı.
Sonuç bildirgesinde, panelde varılan sonuçlar ışığında Van Gölü ve havzanın korunmasına ilişkin alınması gerekli önlemler maddeler halinde sıralandı. 

ARIRMA TESİSLERİ KONUSU
Arıtma tesislerinin önemine değinilen bildirgede, “Van Gölü’nü kirleten etmenlerden biri olan İskele Atık Su Arıtma Tesisi ekonomik ömrünü doldurduğu, kapasitesi yetersiz olduğu, günlük gelen yaklaşık 240.000 m3/gün atık suyun yaklaşık sadece 85.000 m3/gün kısmını arıtmakta olduğu tespit edilmiş olup, ilgili kurumlarla ortaklaşıp acilen İskele Atık Su Arıtma Tesisinin rehabilite çalışmalarının devam ettirilip aktif kullanılması sağlanmalı, Van Gölü ve Van Gölü’ne kıyısı bulunan kentlerin ve kentlilerin sağlığı için hayati önem arz eden ve iki yıl önce faaliyete alındığı belirtilen İleri Biyolojik Arıtma Tesisinin de kapasitesi arttırılmalı, daha etkin çalışması için adımlar atılmalıdır. Günümüz ve geleceğe yönelik teknolojilerle Atık Su Geri Kazanım Tesisleri yapılmalıdır.” ifadelerine yer verildi.

KIYI ŞERİDİNDEKİ YAPILAŞMA
Gölün kirlenmesine yol açan etmenlerden birinin Van Gölü kıyısındaki yapılaşma olduğuna işaret edilen bildirgede, şu ifadeler kullanıldı:
“*Kıyı ve ilk 100 metresinin yapılaşmaya açılmasının önüne geçilmelidir. Van Gölü’nün çevresinde yapılaşmış ve duvarlarla çevrilmiş kamu kurumları, özel tesisler, belediyelere ait tesisler(Bisiklet Kafe ve benzeri tesisler varsa ilçe belediyelerinde) kurum kuruluş fark etmeksizin kaldırılmalıdır. Göl kıyısında yapılaşmış tesislerin, yapıların veya kurumların atık sularını nasıl bertaraf ettiği incelenmeli, cezai müeyyideler uygulanmalıdır. 
*Turizm potansiyeli diğer ilçelere göre yüksek olan Edremit ilçemizde bulunan Çimento Fabrikası kentin girişinde karşılaşılan ve turizm bölgelerine yakışmayacak bir görüntü ve çevre kirliliği oluşturduğu, mümkünse başka bir alana taşınması sağlanmalı, taşınamıyorsa atıkları denetlenmeli, var olan ruhsat süresi uzatılmamalıdır.
*Doğal sit ve arkeolojik sit alanlarına tehdit oluşturacak, Van Gölü’nün daha da kirlenmesine neden olacak uygulamaların durdurulması gerektiği düşünülmektedir.
*Van Büyükşehir Belediyesi tarafından; Bardakçı, Çitören, Mollakasım, Ağartı, Özyurt, Dağönü, Yeşilsu, Halkalı, Kumluca, Gedikbulak, Ermişler ve Çolpan mahallelerinin kıyılarını kapsayan yaklaşık 4000 hektarlık alanda yapılması düşünülen turizme yönelik imar planlarında Van Gölü’nün ekolojisini tehlikeye atmayacak bir şekilde planlama yaklaşımıyla hareket edilmelidir. 
*Yağış rejimleri dikkate alınarak mevcut dere yatakları ve taşkın sahaları korunmalı, yüksek yapılaşma yoğunluğundan uzak durulmalı, yazlık tipi konutlar düşünülüyorsa; imar planlarında bu yapılaşmanın getireceği çevre sorunlarına, atık sorunlarına ve Van Gölü ekosistemini bozabilecek her türlü tehdide karşı net plan kararları alınmalıdır.”

DERELERİN ISLAHI
Gölü kirlenmekten korumanın bir yolunun da derelerin ıslahı olduğu ifade edilen bildirgede, şunlar aktarıldı:
“Taşkınların önlenebilmesi amacıyla, yağmur suyunda öncelik derelerin ıslahına verilmeli, Belediyeler tarafından yapılan imar planlarında dere yatakları taşkın sahaları yapılaşmaya açılmamalı, özellikle buralarda kaçak yapılaşmaya da müsaade edilmemelidir. Dünyanın en üretken ekosistemlerinden biri olarak binlerce yıldan bu yana insan yerleşimlerinin odak noktaları durumunda olan ve Van Gölü’nü besleyen Sulak Alanlarının kapalı havza boyunca korunması elzemdir. Dere ıslah çalışmaları bir bütünlük içerisinde zamanında yapılmalıdır. Derelerin temizliğinde Van Balığının (İnci Kefali) göç zamanı olan 15 Nisan-15 Temmuz tarihleri dikkate alınmalı, bu tarihlerin arasında yapılacak dere temizliği suyun bulanıklaşmasına ve balık göçünün sekteye uğramasına neden olması nedeniyle, yapılacak çalışmaların hassasiyet ile yürütülmesi sağlanmalıdır.”

EVSEL ATIK SORUNU
Van Gölü kirlenmesinde evsel atıkların etkisine dikkat çekilen bildirgede, şu değerlendirmeler yapıldı:
“*Evsel katı atık bertaraf konusunda; Entegre Katı Bertaraf Projesine paralel olarak vahşi depolama alanlarının ıslahı çalışmaları devam ettirilmeli, Organize Sanayi Bölgesi, Hurdacılar Sitesi vb. alanlarda oluşan atıklar için ilçe belediyelerinin saha denetimleri arttırılmalıdır.
*Kaynağında azami ölçüde ayrıştırma yapılması sayesinde geri dönüşüm, geri kazanım ve enerji üretimi tesislerine temiz atık garantisi verilerek hammaddeye dönüştürülecek olan atıkların depolama alanlarına gönderilmeden döngüsel ekonomiye kazandırılması teşvik edilmelidir.
*İlimizde oluşan hafriyat, inşaat ve yıkıntı atıklarının kontrolsüz olarak çevreye atılması sulak alanlar ve Van Gölü’nde ekolojik tahribatlara neden olmaktadır. Kazı ve ruhsat aşamalarında kamu kurum ve kuruluşlarınca gerekli denetimler yapılarak çevreyi kirletici ve tahribatlara neden olacak iş ve işlemlerin önüne geçilmelidir.
*Belediyeler ambalaj atıkları toplama sisteminin kurulması için denetim/kontrol mekanizması olarak ruhsat, proje ve iskân aşamalarını değerlendirebilir. Kentsel dönüşüm çalışmalarında, ruhsat ve iskân işlemlerinde imar planı notlarına atık toplama alanları kurulması hususunda madde konulması sağlanmalı, böylelikle vatandaşın teşvik edilmesi gerekmektedir.
*Tüm limanlara, sızdırmaz sintine atık yağı biriktirme alanlarının oluşturulması sağlanmalıdır.
*Van Gölü doğa ve kültürel rotalarının belirlenmesi, Van Gölü ekosistemi içerisinde bulunan tarihi yerlerin dokusuna uygun restore edilerek, alt yapı, tatlı su ve ulaşım imkânı ile halka kazandırılması, eşsiz koyları ve doğası ile gizli kalmış alanların ( İn, Ahin vb.) çeşitli düzenlemeler neticesinde deniz ulaşımı ile etkin kullanılması sağlanmalıdır.”

“EĞİTİME AĞIRLIK VERİLMELİ”
Van Gölü ve havzanın korunmasında en önemli önlem başlıklarından birinin eğitim olduğuna işaret edilen bildirgede, şunlar kaydedildi:
“*Eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri çoğunlukla yetkinliği olmayan kişilerce yürütülen bir uygulama olduğundan sürdürülebilirliği kontrol edilememektedir. Bu konuda Milli Eğitim Bakanlığı’nın aktif rol üstlenmesi, eğiticilerin hedef kitlelere yönelik standart bir plan ile sürekli eğitim verilmesi sağlanmalıdır.
*Van Gölü özelinde sosyal medya üzerinden; kısa, uzun metraj filmler, belgesel film ve çizgi film çalışmaları ile kamuoyu bilinçlendirilmeli, kentin çeşitli yerlerinde bulunan billboard, reklam tanıtım ekranları ile kamu ve özel kara/deniz ulaşım araçlarının etkin kullanılarak halka ulaşılması sağlanmalıdır.
*Kamu Kurumları, Sivil Toplum Kuruluşları, gönüllüler ve tüm paydaşların Van Gölü ile ilgili çalışmalara katılımları ve etkin görev almaları sağlanmalıdır.
*Van Gölü’nün ivedilikle ülkemizde var olan 18 tane Özel Çevre Koruma Bölgeleri (Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi, Uzun Göl Özel Çevre Koruma Bölgesi, Salda Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi vb.) gibi koruma statüsü verilmeli, ‘Van Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi’ ilan edilerek çevresinde koruma kuşakları belirlenmeli ve ‘Van Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi Yönetim Planı’ tüm paydaşların katılımıyla düzenlenmelidir.
*Van Gölü korunmasına yönelik olarak hazırlanan ‘Van Gölü Havzası Koruma Eylem Planı’ uygulanmalı, eksiklikler var ise ilgili kurumlarla ve paydaşlarla eşgüdümlü çalışarak revize edilmeli, gerekirse kısa, orta ve uzun vadeli Acil Eylem Planı oluşturulmalıdır.
*Yukarıda belirtilen tespitler ve değerlendirmeler ışığında; Van Gölü’nün kirlenmesini önlemek, doğayı ve çevreyi korumak, çalışmaları sürdürmek için tüm paydaşlara ulaşılması ve sürecin içerisine dâhil edilmesi için ‘Van Gölü Havzası Koruma Platformu’ oluşturularak ve genişletilerek etkin bir diyalog ile tüm kesimlere ulaşılmasını önemsiyoruz.”
Haber: Adil Harmancı
 

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

SIRADAKİ HABER